Birleşmiş Milletlerin (BM) yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Gambiya'nın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım yapıldığı iddiasıyla Myanmar aleyhine açtığı davada hükmünü 19 Kasım Perşembe günü açıklayacağını bildirdi.

UAD tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, Gambiya'nın Myanmar'ın Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle 11 Kasım 2019'da Divan'a yaptığı başvuruyla ilgili esasa dair nihai kararın, Lahey'deki Barış Sarayı'nda düzenlenecek oturumda yerel saatle 10.00'da Divan Başkanı Yuji Iwasawa tarafından okunacağı belirtildi.

Gambiya, başvurusunda Divan'ın Myanmar'ın sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğine karar vermesini, uluslararası hukuka aykırı eylemlerini sürdürmesine derhal son vermesini, soykırıma maruz kalan Arakanlı Müslümanlara tazminat ödemesini ve ihlallerin yinelenmeyeceğine dair güvence sunmasını istemişti.

Davanın geçmişi

Gambiya, Arakanlı Müslümanlara soykırım uygulandığı gerekçesiyle 11 Kasım 2019'da Myanmar hakkında UAD'ye başvurmuş; Divan, Gambiya'nın ihtiyati tedbir talebi üzerine 23 Ocak 2020'de Myanmar için bazı geçici tedbirler kararlaştırmıştı.

Myanmar'ın Divan'ın yargılama yetkisi ile başvurunun kabul edilebilirliğine itiraz etmesi üzerine UAD, 22 Temmuz 2022'de aldığı kararda davaya bakma yetkisinin bulunduğunu ve başvurunun kabul edilebilir olduğunu açıklamıştı.

Davaya, Soykırım Sözleşmesi'nin yorumlanması konusunda Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda ve İngiltere ortak beyanla müdahil olurken Maldivler, Slovenya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Belçika ve İrlanda ayrı ayrı müdahil olmuştu.

Arakanlı Müslümanlara yönelik etnik temizlik

Arakan'da 2012 yılında Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar yaşanmış, olaylarda çoğunluğu Müslümanlardan oluşan binlerce kişi öldürülmüş, yüzlerce ev ve iş yeri yakılmıştı.

Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, Arakan'daki sınır karakollarına 25 Ağustos 2017'de eş zamanlı saldırılar düzenlenmesini gerekçe göstererek kitlesel şiddet eylemlerine girişmişti.

BM verilerine göre, Ağustos 2017'den itibaren Arakan'da baskı ve zulümden kaçarak Bangladeş'e sığınanların sayısı 900 bine ulaştı.

Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleri aracılığıyla yüzlerce köyün ortadan kaldırıldığını ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler ile uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara karşı uygulanan şiddeti "etnik temizlik" veya "soykırım" şeklinde nitelendiriyor.