Farklı kıtalardan çok sayıda ülkenin buluşacağı COP31 İklim Zirvesi için çalışmalar devam ediyor. Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilecek konferansta iklim değişikliğiyle mücadele, temiz enerjiye geçiş, iklim finansmanı ve sürdürülebilir kalkınma gibi küresel ölçekte önem taşıyan konular görüşülecek. Peki, COP31'e hangi ülkeler ve liderler katılacak? Antalya'daki COP31'e kaç ülke iştirak edecek? İşte ayrıntılar...

COP31'de, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin heyetlerinin yer alması öngörülüyor. Avrupa, Asya, Afrika, Amerika ve Pasifik'ten ülkelerin temsil edileceği zirvede, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler iklim politikalarındaki ortak çıkarlarına göre çeşitli müzakere gruplarında buluşacak.

Antalya Liderler Zirvesi'nin 11 Kasım'da 90'dan fazla devlet ve hükümet başkanının iştirakiyle yapılması planlanıyor. Ancak konferansa gelecek ülkelerin kesin heyet listesi ile liderlerin şahsen katılıp katılmayacağı farklı konular. Bu sebeple müzakere gruplarının üyeleri, COP31'e katılacak ülkelerin tümünün kesin katılım onayı olarak görülmemeli.

COP31 görüşmelerinde öne çıkan ülke grupları ve temsil ettikleri ülkeler şu şekilde:

G77 VE ÇİN

G77 ve Çin, gelişmekte olan ülkelerin iklim müzakerelerinde ortak tutum almasına imkân veren en büyük koalisyonlardan biri. 1964'te kurulan grup, 130'dan fazla üyeyi temsil ediyor. İklim finansmanı, sürdürülebilir kalkınma, teknoloji transferi ve gelişmekte olan ülkelere verilecek destekler, grubun öncelikli gündem maddeleri arasında.

AFRİKA GRUBU

Afrika Grubu, kıtadaki 54 ülkenin ortak iklim politikalarını temsil ediyor. İklim değişikliğine uyum, kuraklıkla mücadele, iklim finansmanı ile iklim krizinin neden olduğu kayıp ve zararların karşılanması, grubun müzakerelerde ağırlık verdiği konular arasında bulunuyor.

AOSIS (KÜÇÜK ADA DEVLETLERİ İTTİFAKI)

Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS), iklim değişikliğinden ağır biçimde etkilenen 39 ada ve kıyı ülkesini bir araya getiriyor. Deniz seviyesindeki yükseliş, kıyı alanlarının korunması ve küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlanması, grubun başlıca talepleri arasında yer alıyor.

EN AZ GELİŞMİŞ ÜLKELER (LDC)

Birleşmiş Milletler'in en az gelişmiş ülkeler kategorisinde sınıflandırdığı devletleri temsil eden LDC grubu, iklim krizinin ekonomik ve toplumsal sonuçlarına karşı destek mekanizmalarının oluşturulmasını savunuyor. İklim finansmanına ulaşım, afetlere dayanıklılık ve teknoloji desteği grubun öncelikleri arasında bulunuyor.

AVRUPA BİRLİĞİ (AB)

Avrupa Birliği, iklim müzakerelerinde 27 üyesi adına ortak bir tutum benimsiyor. Emisyonların düşürülmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması, iklim finansmanı ve yeşil dönüşüm, AB'nin görüşmelerde öne çıkardığı başlıklar arasında yer alıyor.

ŞEMSİYE GRUBU (UMBRELLA GROUP)

Şemsiye Grubu, iklim müzakerelerinde öncelikleri örtüşen gelişmiş ülkeleri buluşturuyor. Avustralya, Kanada, İzlanda, İsrail, Japonya, Yeni Zelanda, Kazakistan, Norveç, Ukrayna, ABD ve Birleşik Krallık grubun üyeleri arasında sayılıyor. İklim politikaları, emisyon azaltma hedefleri ve uluslararası iş birliği grubun gündemini oluşturuyor.

BASIC ÜLKELERİ

BASIC grubu Brezilya, Güney Afrika, Hindistan ve Çin'den oluşuyor. Büyük gelişmekte olan ekonomileri temsil eden grup, iklim değişikliğiyle mücadele sürecinde ülkelerin kalkınma gereksinimlerinin ve sorumluluklarının gözetilmesi gerektiğini savunuyor.

AILAC, ALBA VE GRUPO SUR

Latin Amerika ve Karayipler ülkeleri, iklim müzakerelerinde siyasi ve ekonomik önceliklerine bağlı olarak farklı gruplar aracılığıyla temsil ediliyor. AILAC, ALBA ve Grupo Sur, bölgedeki müzakere oluşumları arasında yer alıyor. İklim değişikliğine uyum, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kalkınma, bu grupların gündeminde bulunuyor.

ARAP DEVLETLERİ GRUBU

Arap Devletleri Grubu, 22 Arap ülkesinin iklim müzakerelerindeki ortak yaklaşımını temsil ediyor. Enerji politikaları, su kaynaklarının korunması, iklim finansmanı ve sürdürülebilir kalkınma, grubun başlıca çalışma konuları arasında bulunuyor.

LMDC (BENZER DÜŞÜNEN GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER)

Benzer Düşünen Gelişmekte Olan Ülkeler (LMDC) bünyesinde yaklaşık 24 ülke bulunuyor. Grup, iklim değişikliğiyle mücadele edilirken gelişmekte olan ülkelerin kalkınma haklarının korunmasını ve iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılmasını savunuyor.

ÇEVRESEL BÜTÜNLÜK GRUBU (EIG)

Çevresel Bütünlük Grubu'nda Meksika, Lihtenştayn, Monako, Güney Kore, İsviçre ve Gürcistan yer alıyor. Grup; iklim politikalarının çevresel bütünlük ilkesi gözetilerek uygulanmasını, emisyon azaltma hedeflerinin güçlendirilmesini ve uluslararası iş birliğinin ilerletilmesini destekliyor.

YAĞMUR ORMANI ÜLKELERİ KOALİSYONU (CfRN)

Yağmur Ormanı Ülkeleri Koalisyonu, ormanları korumak ve ormansızlaşmayla mücadele etmek için birlikte hareket eden 52 ülkeyi kapsıyor. Sürdürülebilir arazi kullanımı, ormanların iklim değişikliğiyle mücadelede üstlendiği rol ve biyolojik çeşitliliğin korunması, koalisyonun temel çalışma konularını meydana getiriyor.

KARAYLA ÇEVRİLİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER VE DAĞ GRUBU

Denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkeler ve dağlık bölgelerde bulunan devletler, iklim değişikliğinin beraberinde getirdiği ortak sorunları müzakerelerde gündeme getiriyor. Su kaynaklarını koruma, buzulların erimesi, kuraklık ve iklim kaynaklı afetlerle mücadele, bu oluşumların öncelikleri arasında yer alıyor.

Önemli not: Bu gruplar, COP31 görüşmelerinde ülkelerin ortak çıkarları doğrultusunda hareket etmesini sağlayan oluşumlardır. Bir ülke aynı anda birden fazla müzakere grubunda bulunabilir. Bu nedenle gruplardaki üyeleri ayrı ayrı toplamak, zirveye katılacak ülke sayısını göstermez. UNFCCC'nin resmi açıklamasına göre kesin katılımcı bilgilerine, konferansın ilk günü yayımlanması öngörülen Geçici Katılımcı Listesi (Provisional List of Participants) aracılığıyla ulaşılabilecek.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31'inci Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek. EXPO yerleşkesindeki konferans 9 Kasım Pazartesi günü başlayacak, 20 Kasım Cuma günü yapılacak kapanış oturumlarıyla sona erecek.

“Dünyanın İklim Zirvesi Türkiye'de. Hep Birlikte Daha Temiz Bir Geleceğe” sloganıyla yapılacak organizasyonun hedefi, iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliğini güçlendirmek. İki hafta sürecek zirvede devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, bilim insanları, müzakere heyetleri, sivil toplum kuruluşları ile uluslararası kuruluşların temsilcileri Antalya'da buluşacak.

COP31 çerçevesinde ana konferansın yanı sıra Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı (CMP21), Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı (CMA8) ve bilimsel, teknolojik ve uygulamaya dönük yardımcı organların toplantıları da yapılacak.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 İklim Zirvesi'ne, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf 196 ülke ile Avrupa Birliği'nin (AB) katılması bekleniyor. Böylelikle konferansta toplam 197 taraf temsil edilmiş olacak.

Antalya'da 9 Kasım'da başlayacak COP31'in 12 günlük etkinlik programında her gün için ayrı bir ana tema belirlendi. Takvimde iklim değişikliğiyle mücadele, enerji dönüşümü, finansman, tarım, teknoloji ve doğanın korunması gibi başlıklar ele alınacak.

9 Kasım Pazartesi – Gıda, Tarım ve Sağlık: Sürdürülebilir tarım, gıda güvenliği ve iklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri değerlendirilecek.

10 Kasım Salı – Enerji ve Ulaşım: Temiz enerji kaynakları, ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılması ve enerji dönüşümü gündemde olacak.

11 Kasım Çarşamba – Sıfır Atık ve Antalya Liderler Zirvesi: Sıfır atık, döngüsel ekonomi ve metan emisyonları görüşülecek. Antalya Liderler Zirvesi'nin ilk oturumu düzenlenecek.

12 Kasım Perşembe – Dirençli Kentler ve Yapılı Çevre: Kentlerin iklim krizine karşı dayanıklılığının artırılması ve sürdürülebilir şehir politikaları ele alınacak.

13 Kasım Cuma – Finans ve Ticaret: İklim finansmanı, karbon piyasaları ve gelişmekte olan ülkelerin finansman olanaklarına erişimi değerlendirilecek.

14 Kasım Cumartesi – Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler: Gençlerin iklim politikalarındaki yeri, eğitim ve mesleki beceriler üzerinde durulacak.

15 Kasım Pazar – Ara günü: Konferans merkezi kapalı olacak.

16 Kasım Pazartesi – Bilim, Sanayi ve Teknoloji: İklim dostu üretim, bilimsel çalışmalar ve yenilikçi teknolojiler gündeme taşınacak.

17 Kasım Salı – Okyanuslar, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı: Denizlerin korunması, biyolojik çeşitlilik, ormanlar ve doğal ekosistemler ele alınacak.

18 Kasım Çarşamba – İmece ve Uygulamanın Güçlendirilmesi: İklim politikalarının hayata geçirilmesi ve uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi değerlendirilecek.

19 Kasım Perşembe – İnsani ve Sosyal Kalkınma: İklim değişikliğinin toplumlar üzerindeki etkileri, adil geçiş ve sosyal kalkınma konuları görüşülecek.

20 Kasım Cuma – COP31 Kapanış Oturumları: COP31, CMP21 ve CMA8 toplantılarının kapanış oturumları yapılacak.

COP31 gündeminde, iklim değişikliğiyle mücadele için belirlenen küresel politikalar ve uygulama hedefleri yer alıyor. Konferansta enerji ve sanayi, ormanlar, okyanuslar, biyolojik çeşitlilik, tarım ve gıda sistemleri, kentler, altyapı, su kaynakları, insani ve sosyal kalkınma, finansman ve teknoloji gibi konular değerlendirilecek.

Küresel İklim Eylemi programının öncelikli hedefleri arasında temiz enerjiye geçiş, sera gazı salımlarının azaltılması, iklim finansmanının yükseltilmesi ve ülkelerin uygulama kapasitelerinin geliştirilmesi bulunuyor.

Türkiye'nin öncülüğünü yaptığı sıfır atık yaklaşımı da konferansın önemli gündem başlıklarından biri olacak. Atıkların azaltılması, kaynakların etkin kullanılması, döngüsel ekonomi ve metan emisyonlarının düşürülmesi için yürütülen çalışmalar zirvede ele alınacak.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 3 Kasım 2026 itibarıyla yayımladığı çevrim içi günlük programda 649 etkinlik bulunuyor. Bu toplamın içinde koordinasyon toplantıları, resmi oturumlar, özel etkinlikler ve yan etkinlikler yer alıyor.

Konferans süresince iklim finansmanı, karbon piyasaları, temiz enerji, ormanların korunması, iklim teknolojileri ve sürdürülebilir kalkınma gibi pek çok alanda toplantılar ve paneller gerçekleştirilecek. Takvime yeni buluşmalar eklenmesi halinde etkinlik sayısının değişebileceği ifade ediliyor.